Zwemmen voor vismigratierivier
Elk jaar zwemmen de deelnemers van Rondje Pampus voor een goed natuurdoel onder het motto: Natuur beleef je in open water! Vorig jaar zwommen de deelnemers voor het onderzoek van Landschap Noordholland naar het leefgebied van de otter in Waterland. Dit jaar gaat een deel van het inschrijfgeld van Rondje Pampus naar een heel bijzonder natuurdoel: het aanleggen door It Fryske Gea van inheemse vegetatie rond de Vismigratierivier!
Voor de eerste keer ter wereld wordt een uniek project gerealiseerd om trekvissen de overgang te laten maken tussen de Waddenzee en het IJsselmeer. Een eenvoudige opening in de Afsluitdijk volstaat niet; er is uitgebreid onderzoek gedaan naar het optimale ontwerp dat aan de behoeften van diverse trekvissen voldoet. Dit leidt tot de creatie van een kunstmatige getijdenrivier die uniek is vanwege haar ligging op de scheiding van zoet en zout water, terwijl er tegelijkertijd wordt gezorgd dat er geen zout water in het IJsselmeer komt. Dit innovatieve concept zorgt ervoor dat de natuur verrijkt wordt zonder dat de zoetwaterbron voor drinkwater in gevaar komt, waarbij de balans tussen natuurbehoud en het behoud van zoet water centraal staat.
Werking van de Vismigratierivier
Het proces van het aanleggen van deze vispassage start met het identificeren van de ideale locatie. Bij de spuisluizen van Kornwerderzand op de Afsluitdijk verzamelen zich jaarlijks op bepaalde tijdstippen miljoenen vissen, gelokt door het zoete water dat met grote hoeveelheden de zee in wordt gespuid. Deze momenten bieden de vissen de kans om het IJsselmeer te bereiken, hoewel de sterke stroming een significante uitdaging vormt voor vele soorten. De Vismigratierivier biedt een constante mogelijkheid voor deze vissen om hun reis voort te zetten naar het IJsselmeer.
Het zoete water dat via de Lorentzsluizen naar de Waddenzee wordt geleid tijdens eb, wanneer het waterpeil in de Waddenzee lager is dan in het IJsselmeer, creëert een aantrekkelijke stroom voor de vissen. Deze stroom leidt hen naar de ingang van de Vismigratierivier. De rivier is ontworpen om vissen van verschillende sterktes te accommoderen: van sterke zwemmers zoals de elft en zalm, die actief tegen de stroom in kunnen zwemmen, tot zwakkere soorten die meegevoerd worden door de stroming. De rivier volgt de getijdenbewegingen en biedt door haar slingerende verloop verschillende stroomsnelheden en rustplaatsen voor de vissen.
Baanbrekende ontwikkeling
Deze ontwikkeling voegt een innovatief hoofdstuk toe aan de geschiedenis van de Afsluitdijk, een embleem van Nederlands waterbeheer dat zelfs vanuit de ruimte te zien is. De Vismigratierivier staat model voor de harmonieuze integratie van natuur, technologie en waterveiligheid, en heeft potentieel om wereldwijd op zo’n 200 locaties te worden toegepast.
Voor een succesvolle migratie is het essentieel dat vissen geleidelijk wennen aan de overgang van zout naar zoet water. De Vismigratierivier, gesitueerd aan de kant van het IJsselmeer, is zodanig ontworpen dat het water aan het einde van de rivier volledig zoet is. Dit is cruciaal om te waarborgen dat het IJsselmeer zoet blijft voor zowel de landbouw als drinkwatervoorziening.
De Afsluitdijk staat wereldwijd bekend als een toonbeeld van Nederlandse waterbouwkunde, een monumentale dijk die zelfs vanuit de ruimte te zien is. Negentig jaar na de bouw ervan wordt dit iconische bouwwerk verrijkt met een baanbrekend nieuw project: de Vismigratierivier. Dit project dient als een indrukwekkend bewijs dat natuurbehoud, technologische vooruitgang en waterbeheersing uitstekend samen kunnen werken. Geschat wordt dat ongeveer 200 locaties over de hele wereld profijt kunnen trekken van deze vernieuwende benadering. Meer informatie vind je op de website van de Vismigratierivier .